Ο ΚΑΙΡΟΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΓΩΝΙΑ –Νασιόπουλος Απόστολος

ΕΥΧΕΣ

ΕΥΧΕΣ

Πέμπτη, 11 Μαρτίου 2010

ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ

Τι Εκφράζουν – συμβολίζουν τα μνημεία για τους Έλληνες.

* Εκφράζουν την ψυχή του ‘Έλληνα με όλες τις διακυμάνσεις της. Τα καλλιτεχνήματα, μάλιστα, του Παρθενώνα δημιουργήθηκαν σε μια ευτυχισμένη εποχή. την εποχή που ευδοκιμούσε η δημοκρατία και οι Τέχνες και τα Γράμματα γνώρισαν εκπληκτική άνθιση· είναι δημιουργήματα του 5ου π.Χ. αιώνα, του Χρυσού αιώνα της κλασικής αρχαιότητας, και γι’ αυτό συμβολίζουν την πιο ένδοξη περίοδο της Ιστορίας και της τέχνης μας. Δεν είναι δημιουργήματα συμπτωματικά καμωμένα. Ο καλλιτέχνης-δημιουργός συνελάμβανε την ιδέα, την έπλαθε στο νου του και στη συνέχεια τη μετέβαλε σε απτή δημιουργία, την υλοποιούσε, τη μορφοποιούσε σε αισθητό καλλιτέχνημα, που διαιωνίζει ως τις μέρες μας την αρχική ιδέα. Επομένως, τα μνημεία μας είναι πνευματικός τόκος των προγόνων μας.

* Συναποτελούν την παράδοσή μας σε όλο της το πλάτος. Ειδικότερα:

Εκφράζουν την καλλιτεχνική μας κληρονομιά, τις αισθητικές αντιλήψεις, την αποθέωση του μέτρου, την αποφυγή των υπερβολών τη γοητεία της αναλογίας και τη χάρη της κομψότητας. Οι ‘Ελληνες, κατά Κοινή ομολογία, συνέλαβαν το απόλυτο κάλλος, και γι’ αυτό τα δημιουργήματά τους αποτελούν αιώνια πρότυπα καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Προβάλλουν και διδάσκουν το πνεύμα και το ήθος μιας εποχής, γιατί η τέχνη των αρχαίων Ελλήνων, η λογοτεχνία και το θέατρο, όπως εξάλλου και η Παιδεία τους στο σύνολό της, ήταν ανθρωποκεντρική. Τα καλλιτεχνήματα δεν ήταν ξεκομμένα από τη ζωή, τις ιδέες και τον άνθρωπο. Γι’ αυτούς θεωρίες, όπως η τέχνη για την τέχνη, βρίσκονταν έξω από τον προσανατολισμό και τις επιδιώξεις τους. Όλη τους η δημιουργία συνέκλινε στην προβολή ηθικών αξιών, στον εξευγενισμό, στην κάθαρση του ανθρώπου. Σ’ αυτά διακρίνεται η ταύτιση του Λόγου με το δημιούργημα. Δεν είχαν σκοπό να εντυπωσιάσουν, αλλά να τέρψουν, να υποδείξουν και να πουν.

Εκφράζουν την Πολιτιστική μας κληρονομιά, τα ήθη και τα έθιμα, καθώς και τον τρόπο ζωής στις συγκεκριμένες χρονικές περιόδους που δημιουργήθηκαν τα μνημεία. Αποτελούν, επομένως, τους αδιάψευστους μάρτυρες της ιστορικής συνέχειας της Φυλής μας.

* Εκφράζουν ακόμη:

Την Κοινωνική ζωή και τις κοινωνικές αξίες: θεσμοί, συλλογικότητα, άμιλλα, διαπροσωπικές σχέσεις φιλία...

— Την πολιτική ζωή: εκκλησία του δήμου, δημοκρατία, ισονομία, ισηγορία.

Τις αντιλήψεις, την κοσμοθεωρία και τις θρησκευτικές δοξασίες τους.

Την αντίληψή τους για τον αθλητισμό: σύμμετρη ανάπτυξη σώματος και πνεύματος, «νους υγιής έν σώματι ύγιει».

Την Οικονομική ζωή: Οικονομική δραστηριότητα, εμπόριο, συναλλαγές με άλλους λαούς.

Συνδυασμένες οι πιο πάνω εκφάνσεις των καλλιτεχνικών δημιουργημάτων συναποτελούν την ιστορία μας, την ιδιοσυστασία της φυλής μας, την ταυτότητα του Ελληνισμού και καταμαρτυρούν την ενότητα και τη συνέχεια της Φυλής μας..

Γιατί πρέπει να επιστραφούν τα παρθενώνια μνημεία.

Η ευαισθησία και ο συναισθηματισμός μας σχετικά με την επιστροφή των μνημείων μας, που βρίσκονται σε ξένες χώρες —ιδιαίτερα δε αυτών που βρίσκονται στο Βρετανικό μουσείο—, δεν Πρέπει να εκληφθεί ως ακρισία, σοβινισμός ή υπέρμετρος συναισθηματισμός. Οι λόγοι είναι αντικειμενικοί και αυταπόδεικτοι. Πρέπει να επιστραφούν για τους εξής κυρίως λόγους:

* Γιατί τα πήραν χωρίς την άδειά μας σε δύσκολους καιρούς για τη χώρα μας. Η χώρα βρισκόταν κάτω από την τούρκικη σκλαβιά και το ελληνικό έθνος δεν είχε τη δυνατότητα αντίδρασης στη λεηλασία των μνημείων του.

* Είναι παράλογο να ταξιδεύουν οι Έλληνες σε άλλες χώρες, για να γνωρίσουν τον πολιτισμό τους.

* Μας ανήκουν, γιατί συναποτελούν την πολιτιστική μας κληρονομιά· είναι η έκφραση της ψυχής μας και δικαιούμαστε να τα έχουμε στα μουσεία μας. Η απουσία τους ακρωτηριάζει την ψυχή μας. Εξάλλου, σύμφωνα με την άποψη του Μακρυγιάννη: «γι’αυτά πολεμήσαμε».

* Γιατί εδώ δημιουργήθηκαν και εδώ είναι ο φυσικός τους χώρος, το περιβάλλον τους· εκεί ζουν σε εξορία.

* Οι επισκέπτες Θα μπορούν να νιώθουν καλύτερα την αξία τους και τη λειτουργικότητά τους, επειδή θα τα συνδυάζουν με το μνημείο από το οποίο αποσπάστηκαν: π.χ. μετόπες, αγάλματα, ζωφόρος του Παρθενώνα και άλλες πολύτιμες δημιουργίες. Εύστοχα Άγγλος διανοούμενος είπε: Ο Παρθενώνας χωρίς τα μάρμαρα είναι ένα χαμόγελο χωρίς δόντια.

* Οι ξένοι δε βιώνουν το συμβολισμό τους, αλλά τα έχουν μόνο για οικονομικούς λόγους. Για μας αποτελούν τμήμα της ιστορικής μας ύπαρξης.

* Ορισμένα από τα Μάρμαρα του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο είναι αναγκαία όχι μόνο για την αισθητική αποκατάσταση του Παρθενώνα, αλλά και για τη στατική επάρκεια του Μνημείου, όπως δείχνουν οι εργασίες αναστήλωσης.

* «Η Κατοχή μιας χώρας από έναν ξένο καταχτητή δε νομιμοποιεί με κανέναν τρόπο τις πράξεις του, όταν μάλιστα αναφέρονται στην πολιτιστική κληρονομιά της καταχτημένης χώρας. Ο χρόνος Κατοχής δεν αποτελεί νομικό επιχείρημα. Αν οι ευρωπαϊκοί λαοί απαίτησαν από τη Γερμανία την επιστροφή των καλλιτεχνικών τους

1 σχόλιο: