1. ΟΡΙΣΜΟΣ
Είναι η έλλειψη στοιχειώδους παιδείας, η αδυναμία δηλαδή να μπορεί το άτομο να γράφει και να διαβάζει
2. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ
· Στην Ελλάδα παρατηρείται στους ανθρώπους που ζουν στην επαρχία, στις λαϊκές συνοικίες των μεγαλουπόλεων και στo μεγαλύτερο ποσοστό είναι γυναίκες παλαιότερων γενεών.
· Στις χώρες του τρίτου Κόσμου το φαινόμενο λαμβάνει τρομακτικές διαστάσεις και αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες πολιτιστικής στασιμότητας των χωρών αυτών.
3. ΑΙΤΙΑ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
· Οι μακροχρόνιοι πόλεμοι του παρελθόντος.
· Η διασπορά του πληθυσμού σε μικρούς αγροτικούς πληθυσμούς, κάποτε πολύ απομακρυσμένους από το κέντρο.
· ΟΙ συχνές μετακινήσεις κοινωνικών ομάδων που ασχολούνται με την κτηνοτροφία.
· Το ότι στα μεταπολεμικά χρόνια η παιδεία δεν παρεχόταν δωρεάν, με αποτέλεσμα τα παιδιά των κατώτερων τάξεων να μην έχουν τη δυνατότητα για ανώτερη ή ανώτατη μόρφωση.
· Η νοοτροπία της επαρχίας, επηρεασμένη από προκαταλήψεις, εμπόδιζε την πρόθεση για μόρφωση. Η έλλειψη ενημέρωσης επέτεινε την κατάσταση και η άποψη των γονέων ότι τα παιδιά πρέπει ν' ακολουθήσουν το επάγγελμα τους (συνήθως αγροτικές και κτηνοτροφικές ασχολίες) περιόριζε τις δυνατότητες πνευματική απελευθέρωση κι ανάπτυξη.
· Άνθρωποι με πολιτικά -κυρίως συμφέροντα -καλλιέργησαν το φαινόμενο του αναλφαβητισμού γιατί ήξεραν τη δύναμη της γνώσης.
· Οι γυναίκες δεν είχαν καταξιωθεί ακόμα στη συνείδηση της! κοινωνίας ως άτομα αυτόνομα, ελεύθερα, και υπεύθυνα για την πορεία τους στη ζωή.
4.. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
Α. ΓΙΑ ΤΟ ΑΤΟΜΟ
· Περιορισμός της ελευθερίας, ανικανότητα συμμετοχής στα κοινά, περιορισμένη δραστηριότητα.
· Χειρωνακτική εργασία, περιορισμένες αποδοχές, επαγγελματικά προβλήματα (π.χ. ανεργία, εργασιακή στασιμότητα).
· Περιορισμένες κοινωνικές επαφές, ανικανότητα προσαρμογής στην εξέλιξη της κοινωνίας και της Επιστήμης.
· Περιορισμένη κριτική ικανότητα, ανολοκλήρωτη προσωπικότητα, ανασφάλεια και αίσθημα κατωτερότητας.
· Οι ενέργειες γίνονται ενστικτώδεις με αποτέλεσμα η αποτυχία να είναι συχνότατη.
· Ο αναλφαβητισμός παρασύρει. εύκολα στο δόλο, την απάτη, την κακοήθεια, το φανατισμό.
Β. ΓΙΑ ΤΗΝ KΟΙNΩNΙΑ
· ΟΙ κοινωνικές σχέσεις εξαιτίας της κρίσης τους οδηγούν σε έλλειψη συνεννόησης και συνεργασίας. Επικρατεί ο ανταγωνισμός με θεμιτά κι αθέμιτα μέσα.
· Λείπει ο προγραμματισμός, επικρατούν τα πάθη και αναστέλλεται κάθε κοινωνική δραστηριότητα (πολιτική, πολιτισμική, θεσμική).
· Η κοινωνία οδηγείται σε οπισθοδρόμηση εξαιτίας της στείρας προσκόλλησης των ατόμων σε νεκρά στοιχεία της παράδοσης και σε προκαταλήψεις.
· Επέρχεται πολιτισμική άλωση και απώλεια της εθνικής ταυτότητας.
· Οι επιστήμες παραμερίζονται και δεν αναγνωρίζεται η αξία τους.
· Από πολιτική σκοπιά, ο αναλφαβητισμός μετατρέπει το λαό σε όχλο που άγεται και φέρεται από πολιτικά πάθη που εμποδίζουν κάθε μορφή ευημερίας.
5. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
· Ενημέρωση για τον αναλφαβητισμό και τις συνέπειές του.
· Οργάνωση σεμιναρίων, με σκοπό τη δημιουργία δασκάλων για αναλφάβητους.
· Δυνατότητα στους αναλφάβητους να παρακολουθήσουν γραφής και ανάγνωσης από ειδικά για το σκοπό αυτό πρoγράμματα.
· Ατομική προσπάθεια των ανθρώπων που δεν μορφώθηκαν για να μάθουν, έστω και αργά, τα βασικά στοιχεία.
· Δημιουργία σχολείων στις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
· Αγωγή στο πνεύμα της πολύτιμης συμβολής της γνώσης στην πρόοδο και ευημερία του ανθρώπου.
· Προγράμματα λαϊκής επιμόρφωσης μέσα από τα Μ.Μ.Ε. και δημόσιες εκδηλώσεις με κρατική πρωτοβουλία.
